Xã Vị Thanh 1 là một đơn vị hành chính mới của thành phố Cần Thơ, được thành lập theo Nghị quyết số 1668/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập ba xã Vị Đông, Vị Thanh và Vị Bình. Việc sáp nhập này là bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới, sắp xếp đơn vị hành chính, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo ra không gian phát triển rộng mở cho địa phương. Trụ sở hành chính của xã đặt tại UBND xã Vị Thanh (cũ), bảo đảm tính kế thừa, ổn định và thuận tiện cho công tác quản lý, điều hành.

          1. Bối cảnh lịch sử

         Xã Vị Thanh 1, kế thừa từ ba xã Vị Đông, Vị Thanh và Vị Bình, là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng và tinh thần kiên cường bất khuất. Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân và đế quốc, nhân dân nơi đây đã anh dũng đứng lên chiến đấu, đóng góp sức người, sức của cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Nhiều gia đình, dòng họ có con em tham gia cách mạng, trở thành liệt sĩ, thương binh, góp phần làm rạng danh truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của quê hương Cần Thơ.

Trước sáp nhập, Vị Đông, Vị Thanh và Vị Bình đều là những xã có truyền thống nông nghiệp lâu đời, với các hoạt động sản xuất lúa gạo, nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn trái. Những giá trị văn hóa, phong tục tập quán của các xã này đã được giữ gìn và tiếp tục phát huy trong xã Vị Thanh 1 mới. Đặc biệt, khu vực này từng là một phần quan trọng trong mạng lưới giao thương của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

          2. Hành trình hình thành và ý nghĩa

         Trước khi sáp nhập, Xã Vị Đông, Vị Thanh và Vị Bình là những xã nông nghiệp truyền thống với thế mạnh về sản xuất lúa gạo, nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn trái. Các xã này còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và phong tục tập quán đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Sự hợp nhất thành xã Vị Thanh 1 không chỉ kết hợp tiềm lực dân số và diện tích hợp lý hơn, mà còn phát huy được những giá trị truyền thống để hướng tới một tương lai phát triển bền vững.

          3. Vị trí địa lý thuận lợi

         Xã Vị Thanh 1 nằm ở phía Nam thành phố Cần Thơ, giáp với các xã Trường Long Tây, Tân Hòa, Vĩnh Tường, Vị Thủy và phường Vị Tân - thành phố Cần Thơ, xã có kênh xáng Xà No đi ngang (tuyến giao thông huyết mạch của đồng bằng Sông Cửu Long “Quốc lộ 1 trên sông”) và hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt đặc trưng vùng sông nước. Vị trí này tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương đường thủy, phát triển nông nghiệp và mở rộng kết nối đường bộ với trung tâm thành phố Cần Thơ cũng như các địa phương trong khu vực xung quanh. Đây được xem là lợi thế chiến lược giúp xã Vị Thanh 1 trở thành cầu nối giao lưu, trao đổi hàng hóa và hợp tác kinh tế.

         4. Tiềm năng kinh tế – xã hội

         Kế thừa nền tảng nông nghiệp vững chắc từ các đơn vị cũ, xã Vị Thanh 1 tiếp tục phát triển sản xuất lúa gạo, cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ trong nông nghiệp. Bên cạnh đó, xã còn định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, kết hợp nông nghiệp công nghệ cao với thương mại – dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp. Các chợ truyền thống, cơ sở sản xuất và mô hình kinh tế hộ gia đình phát triển đa dạng đã góp phần nâng cao đời sống vật chất cho nhân dân.

          5. Hạ tầng và dịch vụ công

         Sau sáp nhập, xã Vị Thanh 1 được quan tâm đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng. Các tuyến đường liên xã, cầu giao thông, trường học, trạm y tế, công trình cấp nước sạch, hệ thống điện và viễn thông từng bước được nâng cấp, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, học tập và sản xuất. Bên cạnh đó, chính quyền xã triển khai các dịch vụ hành chính công trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi, nhanh chóng và minh bạch trong việc giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

          6. Giáo dục và y tế

       Trong lĩnh vực giáo dục, xã Vị Thanh 1 có hệ thống trường học từ mầm non đến trung học phổ thông được đầu tư khang trang, trang thiết bị hiện đại, cùng đội ngũ giáo viên tận tâm, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của con em địa phương. Về y tế, xã có trạm y tế đạt chuẩn, bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, đồng thời phối hợp với các cơ sở y tế tuyến trên trong phòng bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

          7. Văn hóa – xã hội và đời sống cộng đồng

         Xã Vị Thanh 1 tiếp tục duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đơn vị cũ, với nhiều lễ hội đặc trưng, các hoạt động văn hóa dân gian và phong tục tập quán đặc sắc vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đời sống cộng đồng nơi đây nổi bật với tinh thần đoàn kết, nghĩa tình, hiếu khách, luôn hỗ trợ lẫn nhau trong lao động sản xuất và đời sống thường ngày. Ngoài ra, xã còn định hướng phát triển các mô hình du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm văn hóa – cộng đồng, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.

          8. Tầm nhìn phát triển

        Với sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, xã Vị Thanh 1 đang hướng đến xây dựng một vùng nông thôn văn minh, giàu đẹp, hiện đại, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa đặc trưng. Trong thời gian tới, xã tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, mở rộng thương mại – dịch vụ, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh cải cách hành chính. Với quyết tâm của chính quyền cùng sự đồng thuận của nhân dân, xã Vị Thanh 1 hứa hẹn sẽ trở thành điểm sáng trong bức tranh phát triển kinh tế – xã hội của thành phố Cần Thơ.